Cabsiga Caalamku ka qabo khatarta Gantaalaha Hypersonic

Ruushku waxa uu gantaal hypersonic ah u adeegsaday bakhaar hubka Yukreeniyaan ah oo ku yaala galbeedka dalka March 18, 2022.

Taasi waxay u ekaan kartaa cabsi, laakiin tignoolajiyada Ruushku adeegsadeen maaha mid horumarsan.
Si kastaba ha ahaatee, jiilka soo socda ee gantaalaha hypersonic ee ay sameynayaan Ruushka, Shiinaha iyo Mareykanka ayaa khatar weyn ku ah amniga qaranka iyo kan caalamiga ah.

Nidaamyadan cusub ayaa keenaya caqabad muhiim ah taas oo ay ugu wacan tahay dhaqdhaqaaqooda oo dhan inta ay socoto. Sababtoo ah dariiqyadooda duulimaadku way is bedeli karaan marka ay safrayaan, gantaalahan waa in la raad raacaa inta ay duulayaan.

Caqabadda labaad ee muhiimka ah waxay ka timid xaqiiqda ah in ay ka shaqeeyaan xaalad ka duwan jawiga khataraha kale ee jira.

Hubka cusub ee loo yaqaan ‘hypersonic’ ayaa si aad uga sarreeya gantaallada hoose ee qunyar socodka ah balse aad uga hooseeya gantaallada ballistic-ga ee qaaradaha isaga gudba.

Maraykanka iyo xulafadiisa ma haystaan ​​daba gal wanaagsan oo ku saabsan xaaladan, sidoo kale Ruushka ama Shiinaha ma laha.

Saamaynta xasiloonida Ruushka ayaa ku andacoonaya in qaar ka mid ah hubkooda hypersonic uu qaadi karo madax dagaal oo nukliyeer ah.

Hadalkan oo keliya ayaa walaac ka keenaya inuu run yahay iyo in kale. Haddii Ruushku waligiis
nidaamkan u isticmaalo cadaw, waddankaasi waa inuu go’aansadaa suurtogalnimada hubku inuu noqdo mid caadi ah ama nukliyeer ah.

Dhanka Maraykanka, haddii la go’aamiyay in hubku uu yahay Nukliyeer, markaa waxaa jirta suurtogalnimo aad u sareysa in Maraykanku uu u tixgeliyo weerarka koowaad oo uu uga jawaabo inuu hubkiisa Nukliyeerka ah ka soo dejiyo Ruushka.

Xawaaraha sare-u-qaadka ee hubkani wuxuu kordhiyay welwelka xaaladda sababtoo ah waqtiga xallinta dublamaasiyadeed ee ugu dambeyso si aad ah ayaa loo dhimi doonaa.

Waa saamaynta xasillooni-darrada ah ee gantaallada casriga ahi ay matalaan taas oo laga yaabo inay tahay khatarta ugu weyn ee ay keenaan.

Waxaan aaminsanahay in Maraykanka iyo xulafadiisa ay si degdeg ah u soo saaraan hubkooda hypersonic si ay u keenaan waddamo kale sida Ruushka iyo Shiinaha miiska wada xaajoodka si loo horumariyo hab diblomaasiyadeed oo lagu maareeyo hubkan.

Waa maxay hypersonic?

Sifaynta hypersonic waxay la macno tahay in uu aad uga dheereeyo xawaaraha dhawaaqa, kaas oo ah 761 mayl saacaddii (1,225 kiiloomitir saacaddii) heerka badda iyo 663 mph (1,067 kph) oo ku orda 35,000 cagood (10,668 mitir) halkaas oo diyaarada rakaabku ay ku duulaan.

Diyaaradaha rakaabka waxay ku safraan wax ka yar 600 mph (966 kph), halka nidaamyada hypersonic ay ku shaqeeyaan xawaare dhan 3,500 mph (5,633 kph) – ilaa 1 mayl (1.6 kiiloomitir) ilbidhiqsigii – iyo ka sareeya.

Nidaamyada hypersonic ayaa la isticmaalayey tobanaan sano. Markii John Glenn uu dib ugu soo laabtay dhulka 1962-kii markii uu ka soo duulay duulimaadkii ugu horeeyay ee shaqaalihii Maraykanka ee ku wareegay dhulka, waxa uu hawada ku soo galay xawaare sare.